۰

جرم زدایی متناسب با نیاز جامعه برای کاهش ورودی پرونده ها

تاریخ انتشار
يکشنبه ۱۶ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۳:۰۸
جرم زدایی متناسب با نیاز جامعه برای کاهش ورودی پرونده ها
کیفر زدایی، مفهومی دیگر است که در آن یک نوع مداخله و تدبیر اجتماعی، جایگزین کیفر می‌گردد ولی عنوان مجرمانه برای فعل یا ترک فعل حفظ می‌شود. در نظر گرفتن مجازات تادیبی و ساده یا توصیف کم اهمیت عنوان مجرمانه و بایگانی شدن پرونده از مصادیق کیفر زدایی است.
در قضازدایی عنوان مجرمانه زدوده می شود و به جای آن نوعی مداخله و اقدام اجتماعی جایگزین می‌گردد تا تماس افراد با دستگاه قضا حس بدنامی در آنها ایجاد نکند.
جرم زدایی مبتنی بر مقتضیات جامعه
رویکرد کلی جرم زدائی، افزایش حقوق و آزادیهای عمومی است و فضای سیاسی،‌ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نسبتاً بازتری را فرا روی شهروندان می‌گشاید. همچنین از آنجا که جرم انگاری صرفاً به استناد قانون صورت می‌پذیرد (اصل38 قانون اساسی) مقنن حسب مقتضیات جامعه می‌تواند از عناوین مجرمانه، جرم زدائی کند. مواردی که فعل مجرمانه و مجازات آن در منابع شرعی بیان شده مشمول جرم زدایی قرار نمی گیرد اما برای رفع وصف مجرمانه برای مواردی غیر از حدود و قصاص در شرایط مقتضی، منعی وجود ندارد.
عفو عمومی مجرمان به استناد قانون مصوب پارلمانی در عمل می‌تواند وصف مجرمانه اقدامات ارتکابی از سوی آنها را حسب اوضاع یا ضرورت مصالح برتر سلب کند و به نوعی، جرم زدائی رسمی به شمار رود. در مقابل، تقویت روحیه گذشت، تساهل و تحمل در میان مردم از راه آموزش های عمومی، جزء فرآیندهای جرم زدائی عملی به شمار می‌رود.
جرم انگاری و جرم زدایی متناسب با نظام حقوقی جوامع
 جوامع، متناسب با ساختار ارزشی خود تصمیمات متفاوتی در قبال رفتار افراد اتخاذ می کنند. راهبرد انتخاب شده آنها بستگی به چارچوب حقوق کیفری و نظام ارزشی این جوامع دارد. این که چه رفتارهایی ممنوع اعلام شوند و کدام یک را می توان از دایره اعمال قانونی خارج کرد، سوالاتی است که باید در حوزه های فلسفه حقوق و فلسفه اخلاق برای آن­ ها پاسخی یافت.
نظام حقوق کیفری جمهوری اسلامی ایران با پذیرش کمتر نسبت به مبانی حقوقی غرب که خود از اندیشه های لیبرالیستی متأثر است، از اخلاق حمایت بیشتری می کند. چنانچه یکی از اولویت های سند تحول دستگاه قضایی در دوره جدید ریاست قوه قضاییه، كاهش ورودي پرونده ها و ضرورت پرداختن دقیق تر به مباحث جرم­شناسی و جامعه­شناسی حقوق، تفکیک مصادیق حقیقی جرم و جرم پنداری ­ها، بازاندیشی در تاثیر اخلاق در جرم انگاری و نهایتا "جرم‎زدایی" و "کاهش تورم کیفری" عنوان شده است.
معاون اول قوه قضاییه معتقد است نیاز جامعه ایجاب می­کند که از بعضی مواردی که قبلا جرم محسوب می شده، جرم زدایی شود. برخی قوانین از لحاظ شکلی و محتوایی نیاز به اصلاح دارند، برای برخی از جرم ها، باید مجازات متناسب تر تعریف و اعمال شود. محسنی اژه­ای، همچنین استفاده از مجازات های جایگزین حبس که در برخی موارد توسط قضات استفاده می شود را مناسب دانسته و می گوید: باید تحقیق و بررسی شود که آیا این مجازات های جایگزین مثمر ثمر بوده و یا نیاز به بازنگری دارند. 
کاهش عناوین مجرمانه؛ تسریع در رسیدگی به سایر پرونده ها
حجت الاسلام صادقی، معاون فرهنگی قوه قضاییه اعتقاد دارد جرم‌انگاری در قوانین زیاد شده است و دستگاه قضایی به دنبال جرم‌زدایی از جرایم کوچکی است که تبدیل به پرونده می شود. ثمره این اقدام، کاهش عناوین مجرمانه و سرعت در رسیدگی به دیگر جرایم خواهد بود. وی آموزش راه‌های پیشگیری از جرم را در کنار راهکار جرم زدایی، برای کاهش ورودی پرونده ها موثر می داند و می گوید: قوه قضاییه در کنار قاطعیت در اجرای عدالت باید دارای چهره لطیف باشد که در این زمینه در پرونده‌هایی که می‌توان از جرم آن‌ها چشم پوشی کرد، به جای محکومیت قضایی، دوره‌های آموزشی برگزار می‌شود.
احکام جایگزین حبس از جمله اقدام سال های اخیر دستگاه قضایی است که ضمن کاهش آمار زندانیان، زمینه مناسبی را برای بازگشت مجرمان به جامعه فراهم کرده است. این شیوه که با استقبال جامعه و خانواده زندانیان نیز روبرو بوده و به عنوان یکی از رویکردهای موثر دستگاه قضایی در کاهش جمعیت کیفری مورد حمایت قرار گرفته است.



555
 
کد مطلب : ۴۸۱۵
ارسال نظر
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما

پرسش و پاسخ
واخواهی به چه معنایی است؟
روش‌های اعتراض به آراء به دو دسته تقسیم می‌شود: طرق عادی مشتمل بر واخواهی و تجدیدنظر و طرق فوق‌العاده که مشتمل بر فرجام ...
پس از سرقت یا مفقودی چک، صادر کننده یا دارنده آن چگونه باید پیگیری کند؟
چک به عنوان یک وسیله پرداخت نقش بسیار مهمی در روابط اقتصادی اشخاص جامعه ایفا می کند که در صورت آشنایی با مقررات مربوط به ...
آثار و تبعات ازدواج های قانونی کدام است؟
از جمله معيارهايي كه باید مورد توجه جدي در انتخاب همسر قرار گیرد، التزام و پایبندی به ارزش های عرفی و قانونی است تا بتواند ...